Hayatın farklı aşamalarında ve hayatta farklı hedeflere sahip olsak da hepimizin bir ortak noktası var: elde etmek istediklerimiz için nasıl tasarruf edeceğimizi bilmemiz gerekir. Üstelik farklı şeyler için tasarruf ediyor olsak da tasarruf etmenin temel ilkeleri her zaman aynıdır. 

İşte herkesin tasarrufa dair bilmesi gereken temel ipuçları.

Bütçe oluşturmalısınız

Bir bütçe oluşturmanız şart!

Tasarruf hedefleriniz ne olursa olsun, başarılı olmak için öncelikle gelirlerinizi ve giderlerinizi tamamen kontrol edebilmeniz gerekir. Aksi takdirde paraya sıkışabilirsiniz ve tasarruf hedeflerinize ulaşmak için her ay ihtiyacınız olan parayı ayıramayabilirsiniz. 

Bütçe oluşturmak kontrolü elinizde tutmanın, ihtiyacınız olan parayı biriktirmenin ve sizi hedeflerinize giden yoldan saptırabilecek sürprizlerden kaçınmanın en iyi yöntemidir. Bununla birlikte, bütçe hazırlamanın tek bir yolu yoktur. 50/30/20 bütçe kuralından, çeşitli bütçe uygulamalarına kadar birçok seçeneği inceleyerek sizin için en uygun stratejiyi bulabilirsiniz. İlk adımı atmak için ilham arıyorsanız, beş adımda akıllı bütçe planlama yazımıza göz gezdirin. 

Nasıl bütçe oluşturmaya karar verirseniz verin, en iyi tasarruf ipuçlarından biri, tasarruf etmeye başlamadan önce varsa tüm borçlarınızı ödemeye odaklanmaktır. Borçlar pahalıya mal olur. Gelirinizin büyük bir bölümünü borçlara ayırmak zorunda kalabilirsiniz ve sadece zorunlu ödemeleri yapıyorsanız faiz yüzünden borçlarınızın bitmesi çok uzun sürebilir. Bu süreç ne kadar uzarsa alacaklılarınıza o kadar fazla para ödemeniz gerekir ve sonuç olarak tasarruf etme imkânınız azaldığı gibi tasarruf hedeflerinize ulaşma süreniz de uzar.

Bütçe oluşturduktan sonra tasarruf etmeye hazır olacaksınız. Tasarruf amacınız ne olursa olsun, tasarruf hedefiniz üç kategorinin birine uymalıdır. 

Birinci kategori: Acil durum fonu

Acil durum fonu, birçoğumuzun belirlemesi gereken en önemli kısa vadeli tasarruf hedefidir. Aslında borçlarınızı öderken tasarruf edecekseniz en uygunu bunu acil durum fonu için yapmanızdır.

Acil durum fonu tam da size çağrıştırdığı anlama gelir: acil durumda kolayca erişebileceğiniz bir birikim. Karşılaşabileceğiniz acil durumlar kişisel durumunuza bağlıdır. Örneğin, bir otomobil veya ev sahibiyseniz, bakım ve onarım giderlerini yeni bir borca girmeden ödemek isteyebilirsiniz. Ayrıca, acil durum fonunu uzun süre işsiz kalırsanız gelir kaynağı olarak da kullanabilirsiniz; mesela serbest çalışıyorsanız böyle bir kullanım sizin için çok faydalı olabilir. 

Kendinize sormanız gereken sorular için bazı örnekler verelim. Karşılaşabileceğim en yüksek onarım gideri ne olabilir? Yeni iş alamazsam veya işten çıkarılırsam kaç aylık gelirimin hazır olmasını isterim? Beklenmedik bir sağlık giderim olursa bunu nasıl ödeyebilirim? 

Karşılaşabileceğiniz acil durumları ve bunların maliyetini değerlendirdikten sonra, hayatın karşınıza çıkarabileceği birçok zorluğu aşmak için ne kadar büyük bir acil durum fonuna ihtiyacınız olabileceğini öngörebilirsiniz. Bir hedef belirledikten sonra özel bir tasarruf hesabı açın. Tavsiyelerimize uyduysanız belirlemiş olacağınız bütçeleme sistemini kullanarak her ay zorlanmadan ne kadar tasarruf edebileceğinizi kararlaştırın. Son olarak, tasarruf hesabınıza her ay yapılacak bir düzenli ödeme talimatı verin ve hedefinize ulaşana kadar düzenli olarak birikim yapın. 

Burada en dikkat edilmesi gereken, “acil durum”dur. Acil durum fonunu keyfi olarak kullanabileceğinizi düşünüyorsanız, birikiminizi korumak için bazı adımlar atmanız gerekebilir. Örneğin, acil durum fonu hesabınıza sürekli kullandığınız internet bankacılığı hizmeti üzerinden erişememek için bu hesabı başka bir bankada açabilirsiniz. Alternatif olarak, güvendiğiniz birine birlikte ortak hesap açmayı teklif edin; böylece, parayı o kişinin onayı olmadan harcayamazsınız. 

İkinci kategori: Uzun vade

Acil durum fonu ile kısa vadede kendinizi güvenceye aldıktan sonra, ikinci en önemli tasarruf hedefi, doğru uzun vadeli tasarruf yöntemleriyle sizin ve ailenizin geleceğini güvenceye almaktır. 

Herkesin sahip olması gereken uzun vadeli tasarruf hedefi, tabii ki emekliliktir. Ancak, duruma göre çocuklarınız için birikim yapmak ya da aile kurmaya henüz hazır değilseniz ileride bir ev almak gibi başka uzun vadeli hedefleriniz de olabilir.

Uzun vadeli tasarruf hedefleriniz ne olursa olsun, bazı genel ilkeler her durumda geçerlidir. En önemlisi, istediğiniz an erişebileceğiniz tasarruf hesaplarını kullanmayın. Uzun vadede faiz kazancınız enflasyonun altında kalacaktır, yani fiilen para kaybetmiş olacaksınız. Bunun yerine siz ve hedefleriniz için doğru uzun vadeli tasarruf araçlarını araştırın. Emeklilik söz konusu olduğunda en çok göz önünde olan seçenek bireysel emeklilik olsa da bazı kişiler daha fazla esneklik sağlayan ve uzun vadeli tasarruf planlarına uygun gördükleri diğer uzun vadeli yatırımları tercih eder.

Bununla birlikte, uzun vadeli tasarruf ve yatırım seçimlerini doğru yapmak göz korkutucu olabilir. Bu yüzden bir uzun vadeli hedefleri anlayan ve strateji belirleme önerilerinde bulunan bir finans danışmanı ile görüşmenizi ve tek başına karar almamanızı öneriyoruz.

Üçüncü kategori: Büyük harcama

Ev peşinatlardan ve tatillerden otomobillere ve düğünlere kadar çeşitli büyük harcamaları borçlanmadan yapmak, genellikle birikim yapma anlamına gelir. 

Kendisi de uzun vadeli bir yatırım olan konut alımı için peşinat ödemesi haricinde, büyük harcamalar genellikle ihtiyacımız olan değil, istediğimiz şeylerdir. Dolayısıyla, gerçekten ihtiyaç duyduğunuz bir şey değilse, genel olarak acil durum fonunuzu tamamen biriktirene ve önemli uzun vadeli tasarruf hedeflerinin aylık ödemelerini rahat ve tutarlı yapmaya başlayabilene kadar büyük harcamalar için birikim yapmaktan kaçınmanız gerekir. 

Bu durumda bile, büyük bir harcama için birikim yapıp yapamayacağınızı taahhütte bulunmadan çok dikkatli değerlendirmeniz gerekir.  Teoride şimdi kuru ekmekle beslenerek gelecek yıl çıkacağınız şahane tatil için birikim yapabilirsiniz. Ancak bu sizin için pek eğlenceli olmayacaktır. Üstelik, mutsuz olmazsanız büyük harcamalar için birikim hedeflerinize ulaşma ihtimaliniz çok daha yüksektir. Dolayısıyla, hiç gereği olmayan büyük bir harcama için büyük tavizler vermeniz gerekiyorsa, mali durumunuz düzelene kadar bunu ertelemek isteyebilirsiniz. 

Bununla birlikte, hayalinizdeki tatil, otomobil veya düğün karşılığında rahatlıkla gözden çıkarabileceğiniz birçok şey bulunabilir. Neyse ki her ay neye ne kadar para harcadığınızı gösteren bir bütçeniz var. Böylece, örneğin her gün içtiğiniz kahveden veya nadiren kullandığınız aboneliğinizden vazgeçerek ne kadar tasarruf edeceğinizi kolaylıkla görebilirsiniz. Ayrıca, ihtiyaç duymadığınız eşyaları satarak ve karınızı tasarruf hedefleriniz için kullanarak biriktirmeniz gereken tutarı düşürebilirsiniz. 

Büyük bir harcama için tasarruf edecek durumda olduğunuza karar verirseniz, başarılı olacak şekilde plan yapmanız önemlidir. Öncelikle, bütçenizin her ay ne kadar tasarruf etmenize izin verdiğine bağlı olarak, ihtiyacınız olan parayı ne kadar sürede biriktirebileceğinizi belirleyin ve bu tutarı mutlaka aylık bütçenize dahil edin. Ardından, gerekirse Birinci Kategorideki cezbedici tavsiyelerimize uyarak büyük harcamanız için açtığınız tasarruf hesabına düzenli ödeme talimatı verin.

Biraz disiplinli olursanız, göz açıp kapayana kadar art arda birçok tasarruf hedefine başarıyla ulaşacaksınız. 

px Sizi hayattaki hedeflerinize ulaştıracak akıllı tasarruflar