Young woman controlling diabetes and using digital glucometer at home.jpg

Diyabet, günümüzde gittikçe daha fazla sayıda insanı etkileyen ve ömür boyu süren bir rahatsızlıktır. Bir ofiste hareketsiz geçirilen uzun saatler, yağlı, şekerli yiyecek ve içeceklerin aşırı tüketimi gibi sağlıksız unsurları barındıran yoğun modern yaşam tarzı, diyabetin görülme sıklığının artmasını sağlamaktadır. İki tip diyabet bulunmakta olup, bunlardan biri yaşam tarzında yapılacak birkaç düzenleme ile önlenebilir. İşte bu konuda bilmeniz gerekenler…

Diyabet nedir?

Vücudunuz, enerjisini büyük ölçüde yediğiniz yiyeceklerden gelen glikozdan alır. Yemek yediğinizde veya bir şeyler atıştırdığınızda, vücudunuz karbonhidratları parçalayarak beyninize, kaslarınıza ve diğer organlarınıza enerji sağlamak için kullanılan glikoz üretir.

Sağlıklı bir glikoz dengesini korumak sağlık açısından kritik öneme sahiptir ve insülin bu noktada devreye girer. Pankreas tarafından üretilen bir hormon olan insülin, glikoz seviyelerini katı bir şekilde düzenler. Yemek yedikten sonra, enerjiye dönüştürmek amacıyla kan akışından glikoz alması için vücuda sinyal verir ve glikoz fazlası olduğunda vücudunuzun bunu depolamasına yardımcı olur.

Vücudunuz insülin üretemediğinde veya düzgün biçimde kullanamadığında kandaki glikoz düzeyleri artar ve diyabet meydana gelir. Günümüzde dünya çapında yaklaşık 425 milyon insan bu hastalıkla yaşamakta olup, bu rakamın 2035 yılına kadar dünya genelinde 495 milyona çıkacağı, ülkemizde ise yaklaşık 12 milyon insana diyabet tanısı konulacağı öngörülmektedir. Bu korkunç rakamlarla en temel sağlık sorunlarından birisi olduğunu göz önüne alarak farklı sebeplere bağlı iki ana tipi bulunan diyabete daha yakından göz gezdirelim.

Tip 1 diyabet nedir?

Tip 1 diyabet, daha seyrek görülür ve diyabet hastalarının yaklaşık %10’unu etkiler. En sık olarak çocuklarda ve gençlerde görülür ve vücudunuzun az insülin üretmesinden veya insülin üretmemesinden ileri gelir. Bu, kan glikozu düzeylerinizi kontrol altına tutmak için günlük insülin enjeksiyonlarına ihtiyaç duyduğunuz anlamına gelir.

Tip 2 diyabet nedir?

Tip 2 diyabet daha yaygındır ve çoğunlukla yetişkinleri etkiler ve vücudun insülini etkin şekilde kullanamadığı durumlarda meydana gelir.

Tip 1 ve Tip 2’ye yol açan nedir?

Tip 1 diyabet, vücudunuzun insülin üreten hücrelere saldırmasından, dolayısıyla kullanılamayan glikozun birikmesinden ileri gelir. Bunun tetikleyicileri ve risk faktörleri bilinmemektedir ancak genetik ve çevresel koşulların kombinasyonu ile bağlantılıdır. Örneğin, bir kişinin ailesinde diyabet geçmişi olması riski biraz yükseltebilir.

Tip 2 diyabet, vücudun insüline etkin şekilde yanıt vermemesinden ve dolayısıyla kan şekeri düzeylerinin yükselmeye devam etmesinden ileri gelir. Başlangıcına genetik katkıda bulunabilse de, diyet ve fiziksel aktivite gibi yaşam tarzı faktörleri bu tarz diyabetin ortaya çıkmasında büyük bir rol oynar.

Belirtiler nedir?

Her iki tipin belirtileri benzer olup, başlıca fark görüldükleri zamandır. Tip 1 belirtileri tipik olarak aniden ortaya çıkarken, tip 2 için belirtilerin görülmesi yıllar sürebilir. Belirtiler şunları kapsar:

  • Anormal derecede susama ve ağız kuruması
  • Ani kilo kaybı
  • Sıklıkla idrara çıkma
  • Sürekli açlık
  • Bulanık görme
  • Enerji düşüklüğü, yorgunluk
  • Yatağı ıslatma
  • Ellerde ve ayaklarda karıncalanma veya uyuşma
  • Cilt enfeksiyonlarında artış
  • Yaraların yavaş iyileşmesi

Diyabetin yol açtığı sağlık sorunları

Dünya çapında sağlık harcamalarının toplam %5’i ila %10’unu oluşturduğu tahmin edilen diyabet, erişkinlerde görme kaybı ve körlüğün başlıca nedenlerinden biridir. İlerleyen diyabet vakalarında ise diyabete bağlı parmak ve bacak ampütasyonları meydana gelebilir. Ayrıca, kalp enfarktüsü, felç ve böbrek hastalığı görülmesi riski de diyabete bağlı olarak artış göstermektedir.

Diyabeti nasıl önleyebilirim?

Tip 1’in nedenleri ve riskleri henüz araştırılmakta olduğundan, bu tür diyabetin nasıl önlenebileceğine dair kesin bilgilere henüz ulaşılamamıştır. Ancak en yaygın diyabet tipi olan Tip 2’ye yakalanma riskini azaltmak için alabileceğiniz çeşitli yaşam tarzı tedbirleri bulunmaktadır. Aslında, araştırmalar diyet ve egzersiz değişiklikleriyle Tip 2 diyabetten %90’a varan oranda kaçınılabileceğini ortaya koymaktadır.

Obezitenin Tip 2 diyabet gelişimi riskinin %80 ila %85’inden sorumlu olduğu düşünülmektedir. Bir başka deyişle; sağlıklı bir kilo seviyesini korumak, besleyici bir diyet yapmak, düzenli fiziksel aktivitelerde bulunmak ve tütün ürünleri kullanmamak, bu tip diyabetin önlenmesi açısından çok önemlidir.

Alabileceğiniz basit tedbirlerden biri; peynir ve tereyağı gibi doymuş yağlar yerine avokado, kabuklu yemiş, zeytin ve bitki yağlarında bulunan doymamış yağlar kullanmak olabilir. Su, tahıl, meyve ve sebze alımınızı artırmalı; aşırı alkol ve şekerden kaçınmalısınız. Kan şekeri düzeylerini kontrol altında tutmak için yüzme ve tempolu koşu gibi aerobik egzersizler ile dayanıklılık antrenmanının bir arada yapılması da büyük önem taşır.

Sözün özü; düzenli sağlık kontrolleri yaptırmak suretiyle kolesterol, tansiyon ve glikoz düzeylerinizi takip etmeniz gerekmektedir. Unutmayın ki; her iki diyabetli yetişkinden birine henüz teşhis konulmamıştır. Bu yüzden, değerlerinizi kontrol etmek için doktorunuzdan randevu alın ve gerekli testleri yaptırarak almanız gereken önlemleri belirleyin.

Farkındalıktan öğle atıştırmalıklarına kadar, sağlıkla ilgili püf noktalarının gündelik yaşamınızı nasıl dönüştürebileceğine dair en yeni içeriklere sahibiz:

Teknoloji akıl sağlığınıza nasıl faydalı olabilir?

Uygulamalar, giyilebilir teknolojiler ve evde hazırlanan ilaçlarla saman nezlesine son!

Forma girmek mi istiyorsunuz? Koşu bandını bırakın ve heyecan verici yeni egzersiz trendlerini deneyin

px Diyabetin sebepleri ve belirtileri nelerdir? Nasıl önlenebilir?

Bu içeriği beğendiniz mi?
Blog içeriğimizin beğendiğiniz tarzda yazılardan oluşması için lütfen bu içeriği beğenip beğenmediğinizi bizimle paylaşın.
Evet, beğendim.1
Hayır, beğenmedim0