Savaştan dönen ve travma sonrası stres bozukluğu tanısı alan askerleri duymuş olabilirsiniz. 

Peki bunun aslında herkesi etkileyebilecek bir psikolojik hastalık olduğunu biliyor muydunuz? 

Travma sonrası stres bozukluğu toplumda yaşam boyu görülme sıklığı %1-14 arasında değişmekte olup, kadınlarda erkeklere göre 2-3 kat daha yaygın görülmektedir.

 

Travma sonrası stres bozukluğunun belirtileri nelerdir?

 

Travma sonrası stres bozukluğu hastaları, travmatik bir deneyimin uzun vadeli etkilerini yaşar ve bu durum kendini birçok şekilde gösterebilir. En yaygın belirtiler arasında geçmişi anımsama, kabuslar ve gündelik hayatı olumsuz etkileyen düşünceler yer almaktadır. Ancak bunların şiddeti kişiden kişiye değişebilir ve travma sonrası stres bozukluğu yaşayan bir kişi bazı durumlarla veya kişilerle yüz yüze geldiğinde daha ciddi belirtilerle karşılaşabilir.

Geçmişteki bir travmayı hatırlatan tetikleyiciler arasında kokular, sesler, hisler veya sözcükler yer alabilir. 

Ayrıca, bazı kişiler de travmatik bir deneyimin yıl dönümü gibi önemli tarihleri atlatmakta zorlanabilirler.

 

Travma sonrası stres bozukluğunun belirtilerini öğrenin 

 

Kendinizde veya tanıdığınız birinde travma sonrası stres bozukluğu olabileceğini düşünüyorsanız, mümkünse kaçınmak için tetikleyicilere dikkat etmek kadar zor anları daha kolay yönetmenizi sağlayabilecek başa çıkma stratejileri bulmak da önemlidir.

Bir travma sonrası stres bozukluğu hastasını desteklemek istiyorsanız, hissettiklerini anlatması konusunda baskı yapmayın, tempoyu uygun gördüğü şekilde ayarlamasını bekleyin. Sabırlı olun, hisleri konusunda varsayımlarda bulunmayın ve yargılamadan dinlemeye çalışın. Ayrıca, bir yakınınıza en çok ihtiyaç duyduğu zaman destek verebilmek için birinin travma sonrası stres bozukluğu ile mücadele ettiğini gösteren uyarı işaretlerini tanımanız da önemlidir,

Örneğin:

  • Sinirlenme veya üzüntü gibi ruh hali değişiklikleri
  • İş yerinde veya özel hayatta üretkenlik değişimi
  • Enerji düzeylerinde değişim (Bu durum, konsantre olma güçlüğünden etrafına olup bitene karşı fazlasıyla tetikte olmaya kadar değişkenlik gösterebilir)

Ayrıca, önceden var olan anksiyete ve depresyon gibi mental problemlerin ve kronik ağrı gibi fiziksel rahatsızlıkları kapsayan çeşitli faktörlerin bazı kişilerde travma sonrası stres bozukluğu riskini artırabileceğini unutmayın. 

 

Sizde veya tanıdığınız birinde travma sonrası stres bozukluğu varsa ne yapmalısınız?

Asıl travmadan bu yana yıllar geçmiş olsa bile, travma sonrası stres bozukluğunun tedavi edilmesi ve bazı semptomların yönetilmesi mümkündür. Siz veya bir aile ferdiniz anksiyete ile bağlantılı bir durumun üstesinden gelmeye çalışıyorsanız veya travma sonrası stres bozukluğu tanısı aldıysanız, aşağıdaki bilgilerin faydasını görebilirsiniz.

 

Yaratıcı olun

Bireyin kendini farklı şekilde ifade etmesine yardımcı olabilecek bir dizi sanatsal terapi bulunmaktadır. Bunlara örnek olarak, hayali karakterlerin ve doğaçlama sahnelerin sıkıntı veren hisleri keşfetmek için bir çıkış noktası sağladığı dans ve hareket terapisi veya drama terapi verilebilir. Çocuklar ve gençler için, bir terapistin rehberlik ettiği oyun seansları travmatik anıların işlenmesine yardımcı olabilir. 

 

Mental sağlığınızı destekleyin

Danışmanlık ya da konuşma terapileri bir dizi akıl sağlığı sorununu ele alabilir, travma odaklı bilişsel davranışçı terapinin (BDT) Travma Sonrası Stres Bozukluğu belirtilerini azalttığı ise kanıtlanmıştır. Ayrıca, araştırmalara göre yazarak veya günlük tutarak kendini ifade etmek kişilerin duygularını daha iyi düzenlemeyi öğrenmelerine yardımcı olmaktadır. Diğer yandan, farkındalık ve meditasyon uygulamaları, kişilere yaşadığımız anda mevcut olmayı öğretmek gibi çok çeşitli rahatlatıcı faydalar gösterebilir.

 

Tabii beden sağlığınızı da unutmayın

Koşu veya bisiklet sürme gibi fiziksel aktiviteler travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinin şiddetini azaltabilir; bu yüzden, düzenli antrenman yapın. Buna ilaveten, yoga nabzı düzenleyebilir, derin nefes almaya teşvik edebilir ve sinir sistemini eski haline getirebilir ve bütün bunlar duygusal travma ile ilişkili stresi hafifletebilir. 

 

Şimdiye odaklanın

Bazı kişiler, kendisine (geçmiş ve yaşadığı travma yerine) ‘Şimdi’yi hatırlatan bir nesneyi üzerinde taşımanın geçmişi hatırladığında düşüncelere kapılıp gitmesini engellediğini ifade eder. Düşüncelere kapılmamanın başka yöntemleri arasında ise etrafınızda gördüklerinizi tarif etmek ve kendinizi güvende hissetmenizi sağlayan bir sözü tekrarlamak yer alır.  Bu, kendinizi rahatlatmanızı sağlayan bir başa çıkma stratejisidir.

Doğru başa çıkma stratejilerine sahipseniz, travma sonrası stres bozukluğu belirtilerini yönetebilirsiniz ve aynı anda gelecekteki zorlu durumlarda başvurabileceğiniz bir direnç kazanırsınız. 

Travma sonrası stres bozukluğu konusunda endişeliyseniz derhal yardım almalısınız.  Aile hekiminiz sizi bu konuda yönlendirebilir veya travma ile başa çıkma konularında uzmanlaşan terapistleri ve kuruluşları araştırabilirsiniz.             

Sağlık ihtiyaçlarınızda sizi nasıl destekleyebileceğimizi öğrenmek için Generali Tamamlayıcı Sağlık Sigortasını inceleyin.

 

 

px Travma Sonrası Stres Bozukluğu nedir?